Parlamentario Endy Croes
ORANJESTAD (AAN): Tin fechanan cu nos no por lubida. 11 di Augustus 1977 ta un di nan. Esaki ta e nochi cu Aruba a bay plat, literalmente den scuridad, y a demostra na mundo henter cu e pueblo aki no ta bende su libertad!
E caminda pa e nochi aki a cuminsa un aña prome. Dia 25 di maart 1977, Aruba a papia cla: 83% di pueblo a vota pro Status Aparte den un referendum. Dia 17 di juni 1977, MEP bou liderazgo di Gilberto François "Betico" Croes a gana eleccion cu 5 di e 8 asientonan. Esaki ta un total di 63% di e mandato electoral. Un mandato cla di parti di e pueblo. Pero formador Antiano, Boy Rozendal, a maniobra pa laga MEP completamente afo di gobierno central. PPA, den minoria, a traiciona e deseo di pueblo y a join Corsou. E bos di un pueblo a keda asina ignora.
Sinembargo, pueblo no a keda keto. Sindicatonan Uni, comercio y pueblo a uni forsa: e decision aki ta uno inaceptabel. Telegram a bay Hulanda, Nacionnan Uni, y otro instancianan internacional. Ningun di esakinan a genera un reaccion. Silencio. Betico a avisa su pueblo bon cla: si husticia no bin, accionnan lo escala. Esaki ta exactamente locual a sosode tambe.
Dia 10 di augustus 1977, sindicatonan a proclama welga general. WEB a informa cu lo kita coriente. Pero e dia aki tambe, dos lider sindical esta sr. Chinto Geerman di IOWUA y sr. Juan Yarzagaray a wordo deteni pa polis pa a reparti un pamfleta cu tabata avisa cu paz y trankilidad lo wordo suspendi. Pueblo a subi caya. Mesun anochi, bou liderazgo di Betico, un multitud furioso a marcha bay warda di polis na Playa pa exigi nan libertad. Piedra a cay. Betico a keda den control, strategicamente, moviendo e masa despues bay dilanti cas di Hoofd Officier van Justitie Arps pa un reunion maratonico. Tur esaki sin resultado.
11 di augustus 1977. WEB a cay. Aruba a bay plat den un scuridad total. Sin comunicacion via telex. Avionnan di ALM no por a baha. Den e scuridad aki Gobierno Central, coordinando cu PPA, a laga un buelo di ALM baha sin luz riba aeropuerto di Aruba. E avion aki tawata yena cu Riot Comando di Corsou bou guia di Castillejo Cova. Nan a marcha den cayanan di Oranjestad contra nos pueblo.
Riot Comando a basha bala cayente cu carabina riba pueblo. A tira riba e jeep cora di Betico unda un bala a perfora pia di Gos Oduber. A basha bala riba e Volkswagen di Domi Tromp cu dos amigo mas aden, nan tur a scapa milagrosamente. A drenta cas di Panchico y Mimita na Santa Cruz, cas di mayornan di Betico, buscando algo cu nan no a haya. Si, nan a traiciona nos pueblo humilde y desarma. Pero pueblo no a core, nan a keda para duro pa defende nan libertad.
E sucesonan aki a habri oido di Hulanda. Nel Oduber y Roland Lacle a biaha mesora pa Den Haag. Dia 19 di augustus, Prome Minister Joop den Uyl a manda un telegram oficial: Hulanda ta dispuesto pa ricibi delegacion di Aruba pa papia riba su futuro estatal. Betico a encabesa un delegacion amplio di sindicatonan, comercio, pueblo uni na Den Haag 3 y 4 di september 1977. E caminda pa Status Aparte tabata habri.
Cuatro aña y mey despues, 12 di maart 1983, den e gran conferencia di Mesa Rondo, Aruba a logra su Status Aparte. Betico mes a nombra e lucha como uno di sanger, sodo y lagrima, pero semper salvaguardiando bida di nos conciudadanonan.
49 aña despues, Parlamentario Endy Croes ta gradici na nomber di MEP cada un persona balente cu a para firme den Augustus Scur 1977, pueblo, sindicatonan, militancia, danki. Danki na boso lucha, curashi y balentia nos por papia di un solo berdad di e pueblo aki: autonomia di Aruba no ta un regalo y e no ta na benta. Nos autonomia ta un derecho cu a keda conkista cu sacrificio real. Mester tene historia bibo y mester traspas’e, di generacion na generacion, pa nos yiunan compronde loke nan tin y pakico mester proteh’e.