Un plan di accion pa registra y regula
ORANJESTAD (AAN): Conseho di Ministro a aproba un plan di accion pa registra y regula vacation rentals na Aruba. E sector a crece hopi den e ultimo añanan y ta forma parti importante di e producto turistico y economia di Aruba.
E desaroyo aki ta pidi reglanan cla cu ta tene cuenta cu turismo, vivienda y calidad di bida pa nos comunidad. E meta ta: respeta derechonan existente y evalua caminda legalisacion ta responsabel y posibel. E plan di gobernacion di AVP-Futuro ta inclui registracion y regulacion di vacation rentals y e desaroyo di Oranjestad y San Nicolas. Cu e paso aki, gobierno ta duna ehecucion na dicho acuerdonan.
E pregunta ta ken ta esnan cu mester registra. Aki tin remarca cu tur acomodacion existente cu ta wordo uza como vacation rental mester registra, te hasta si e tin e permisonan caba. E periodo di registracion ta tres luna. E fecha di inicio y e ultimo dia pa registra lo wordo anuncia di antemano.
Acomodacionnan cu tabata den operacion prome cu 1 di november 2026 y cu wordo registra, lo pasa door di un proceso di regulacion den cual nan lo wordo evalua como uzo existente. E fecha di referencia di 1 di november 2026 no ta e fecha di inicio di registracion. Acomodacionnan cu ainda no ta den operacion riba 1 di november 2026 y cu wordo registra, por cay bou di un areglo di transicion (overgangsregeling). Pa esaki, mester por demostra cu prome cu e fecha aki ya a asumi obligacionnan concreto cu ta dificil pa revoca, manera entre otro un acuerdo di financiamento of un contrato di construccion. Un idea so no ta suficiente.
Ta importante pa comprende e nificacion di resgistracion paso esaki ta yuda gobierno haya un bista cla y definitivo di e acomodacionnan existente pa asina por cuminsa traha na implementacion di regulacion di vacation rentals a base di datos. Gobierno ta determina si tin derechonan existente y cua pasonan ta necesario pa tuma pa cumpli cu e regulacion. Si no tin derechonan cu ta permiti e uzo, lo evalua si legalisacion ta posibel y, si ta asina, bou di cua condicionnan y cua pasonan ta necesario. Registracion no ta nifica cu lo duna automaticamente un permiso, legalisa of duna derecho pa amplia e acomodacion.
Derechonan existente ta wordo respeta. Acomodacionnan cu ta wordo uza legalmente por sigui opera dentro di e condicionnan vigente. Si ainda falta algun permiso of otro paso formal, esakinan lo wordo completa. Acomodacionnan cu no wordo registra ta keda pafo di e areglo y maneho temporal di tolerancia. Esaki ta nifica cu nan no ta wordo considera pa legalisacion.
Un acercamento apropia pa cada area: Gobierno ta distingui tres categoria di area. Cada acomodacion lo wordo evalua individualmente. E resultado di e evaluacion ta determina si legalisacion ta posibel y bou di cua condicionnan. Registracion no ta un garantia pa legalisacion. Lo tin categorianan cualnan ta:
(*) Categoria berde: e areanan indica den ROPv como Centrum Oranjestad, Havenfront Oranjestad, Centrum San Nicolas, Toeristisch gebied Westkust y Toeristisch gebied Oostkust. Lo evalua si e acomodacionnan existente por wordo legalisa. Legalisacion ta posibel solamente caminda esaki ta responsabel y legalmente permiti, y e acomodacion ta cumpli cu e condicionnan. Caminda ta necesario, lo prepara un “cambio” via e ROPv vigente.
(*) Categoria geel: e areanan indica den ROPv como Stedelijk woongebied, Woongebied met waarden y Transformatiegebied. Lo evalua pa cada acomodacion existente si legalisacion ta posibel dentro di e reglanan y condicionnan cu lo wordo establece. Durante e revision integral di ROP y ROPv, lo determina na unda, den cua forma y bou di cua condicionnan vacation rentals ta posibel.
(*) Categoria cora: e areanan indica den ROPv como Natuur en landschap, Strand, Landelijk gebied, Luchthaven, Bedrijventerrein Barcadera, Bedrijventerrein San Nicolas, Marinegebied y Marinezones. No lo tin un legalisacion general. Proteccion y funcion existente di e area ta keda prioridad. Derechonan existente ta wordo respeta. Rekisitonan specifico pa haci excepcion lo wordo evalua pa cada caso.
Con lo evalua: E cantidad di unidadnan y e capacidad pa acomoda huespednan ta forma e base pa e evaluacion. A base di e cantidadnan aki, lo evalua si e acomodacion ta cumpli cu rekisitonan di siguridad, si e ta pas den e bario y si e ta apropia pa e area. Lo tene cuenta cu e edificio y siguridad contra candela. Tambe lo evalua, entre otro, parkeo, accesibilidad, molester den bario, awa sushi y proteccion di naturalesa, paisahe y patrimonio. E exigencianan di calidad lo wordo elabora mas detayadamente.
Si un acomodacion wordo legalisa, esaki ta solamente pa e uzo y cantidad di unidadnan cu gobierno a evalua y aproba. Esaki no ta duna permiso pa agrega unidadnan of amplia.
Kico ta aplica den e periodo di transicion: Gobierno lo prepara un maneho temporal pa tolera uzo existente cu a wordo registra (gedoogbeleid). E maneho aki ta wordo evalua juridicamente y aproba prome cu e por wordo aplica.
E maneho temporal no ta duna espacio pa habri acomodacionnan nobo, agrega unidadnan ni amplia acomodacionnan existente. Den areanan vulnerabel lo aplica condicionnan mas estricto.
Plannan pa centro di Oranjestad y San Nicolas: E ROPv actual ta permiti un maximo combina di 100 unidad di vacation rentals pa centronan di Oranjestad y San Nicolas. Pa stimula e desaroyo di e dos areanan aki, gobierno ta duna e posibilidad pa registra tambe plannan nobo di vacation rentals. E datonan di registracion y un evaluacion di cada area lo yuda determina cuanto unidad di vacation rental ta posibel y cuanto espacio ta necesario pa vivienda, tienda, restaurant y otro actividadnan den e centronan. Registracion di un plan no ta nifica aprobacion. Cada proyecto lo wordo evalua separadamente.
Proyectonan nobo pafo di e centronan di Oranjestad y San Nicolas no ta cay bou di e areglo aki. Un taskforce cu representantenan di e ministerionan di Finansa y Economia, Infrastructura, Salubridad Publico y Turismo lo coordina e registracion, traha riba e condicionnan y lo reporta esakinan na Conseho di Ministro. E taskforce ta prepara e registracion digital y lo anuncia di antemano ki dia y con por registra, y cua informacion y documentonan mester entrega.
Gobierno lo traha via dos ruta: caminda ta posibel, lo prepara cambionan na e ROPv vigente. Na mes momento, lo cuminsa e revision integral di ROP y ROPv.
Tanto pa un cambio di e ROPv existente como pa e revision integral di ROP y ROPv, e concepto di plannan lo wordo poni na disposicion di publico pa consulta (terinzagelegging). Habitantenan, empresarionan y otro partidonan involucra lo por entrega reaccionnan formal (zienswijzen) prome cu tuma e decision final. Tambe lo tin reunion informativo prome cu e (terinzagelegging), pa duna splicacion y contesta preguntanan. Lo anuncia di antemano ki dia y con por participa.
Pronto e taskforce lo anuncia e canalnan di comunicacion caminda por ricibi informacion y haci pregunta.