Dera Gay: Con un tradicion Arubiano a evoluciona cu paso di tempo

Dera Gay: Con un tradicion Arubiano a evoluciona cu paso di tempo

Señora Elvia Kelly-Werleman:

ORANJESTAD (AAN): Cada 24 di juni, Aruba ta celebra Dera Gay, un di e tradicionnan folklorico di mas antiguo y aprecia pa nos isla. Awe ainda, varios club y organizacionnan ta mantene e costumber bibo, treciendo comunidad hunto pa e celebracion cu musica, baile y actividadnan cultural cu ta forma parti di nos patrimonio.

   Dera Gay a origina como un fiesta di cosecha, un celebracion pa gradici pa un bon cosecha y pidi bendicion pa e siguiente temporada di plantacion. Candela, musica, baile y ofrendanan tabata forma parti importante di e ritualnan aki.

   E nomber "Dera Gay" literalmente ta nifica "dera un gay". Segun tradicion, na origen di e celebracion un gay bibo tabata wordo dera bou tera, lagando solamente su cabes afo y tabata tapa esaki cu calbas. Participantenan cu wowo tapa tabata ricibi un palo y mester purba dal e gay mientras tambu, wiri, cantica y e entusiasmo di publico tabata trece e ambiente durante e actividad. Gran parti di Arubianonan di awendia no a experiencia esaki Dera Gay cu un gay bibo.

   Mientras mundo tabata avansando, diferente club y ciudadanonan a cuminsa considera e practica aki cruel pa e animal. Varios club cu te awe ainda ta existi, y hopi ciudadano a cuminsa sinti duele pa golpia un animal inocente te cu mat’e. Esaki a habri caminda pa un alternativa mas creativo, un evolucion di e celebracion.

  Sin embargo, bo tabata sa cu rond di añanan sesenta mas o menos, rib’un dia di Dera Gay, cierto club conoci, segun hende a conta, a reemplasa e gay pa un yuwana? E animal tabata wordo dera bou tera cu su cabes afo, pero ora e calbas cu tabata cubri su cabes kibra of kita, e yuwana tabata sali na careda meimei di e publico. E hendenan muhe tabata grita, hisa nan shimis y core den tur direccion, mientras otro tabata hari y trata di evita e yuwana mientras cu e pober bestia tabata purba salba su bida. E cambio aki sinembargo, no a bira parti di e tradicion.

   Cu tempo, pa henter Aruba, pa motibonan di bienestar di animal, e tradicion a cambia, y e gay bibo a wordo cambia definitivamente pa un calbas, un obheto simbolico of un gay artificial. Asina, e esencia di Dera Gay a keda conserva sin haci daño na ningun animal.

   E historia di Dera Gay ta mustra con un pueblo por mantene su identidad y su tradicionnan mientras tambe ta adapta nan costumber na balor y consciencia di un sociedad moderno. Esaki ta precisamente loke ta haci Dera Gay un celebracion cu, mas cu un fiesta, ta un refleho di e evolucion cultural di Aruba.