Aruba tin mester di un rumbo duradero, prome cu ta mucho laat

Aruba tin mester di un rumbo duradero, prome cu ta mucho laat

Presidente di OPPA, Ivo Valdez

ORANJESTAD (AAN): Presidente di OPPA (Organisacion di Penshonadonan Publico di Aruba) Ivo Valdez, a expresa cu Aruba ta para na un punto decisivo. A reuni diferente biaha caba pa papia di e problemanan cu Aruba y su ciudadanonan ta enfrenta diariamente. Pero, ta bon pa cada un participante realisa cu e pueblo di Aruba no ta spera mas palabra, nan ta spera accion.

Tur hende riba e isla aki ta sinti e presion den supermercado; den farmacia; cu e factura di luz y awa, y aun mas duro y riba nan mesa na cas.

-E pregunta cu nos mester haci nos mes awe ta simpel:

Nos lo sigui administra crisis... of nos lo tene e curashi pa cambia rumbo?

Nos isla, cu durante hopi aña a florece danki na turismo, awo ta enfrentando e consecuencianan innegabel di un strategia economico unilateral y falta di un bon maneho di planificacion teritorial.

Overtourism, falta di casnan, infrastructura contamina y anticua, perdida di naturalesa y desigualdad social no ta e menasanan abstracto mas; nan a bira nos realidad di tur dia.

Si nos sigui den e mesun rumbo aki, nos no solamente ta riscando perdida di nos naturalesa y calidad di bida, sino tambe di nos stabilidad economico.

A yega e memento pa un cambia fundamental di rumbo.

Pa logra esey e Dialogo Social Nacional ta un mecanismo pa nos tur como ciudadano sinta hunto y bin cu e plannan necesario pa atende cu tur e retonan cu Aruba ta enfrentando.

  • Desaroyo duradero no ta un luho; e ta un
  • Demasiado hotel y acomodacion turistico a crea un presion ecologico, problema di trafico, sobrecarga di sushi y falta di
  • Nos infraestructura ta anticua y no ta prepara pa e volumen actual di turismo y cresemento
  • Mercado di vivienda a bira inaccesibel pa hopi Arubiano comun,specialmente e
  • Mercado laboral ta depende hopi riba trahadonan temporal for di otro pais, loke ta pone mas presion riba servicionan social y ta reta integracio
  • Areanan natural ta wordo amenasa pa e proyectonan di construcion, tiramento ilegal di sushi y falta di proteccio

P'esey nos ta haci e siguiente yamada cu algun recomendacion concreto:

  1. Un moratoria di por lo menos 5 aña riba construccion di hotel nobo

No otorga mas permiso pa desaroyo turistico te ora un estudio profundo di e impacto a wordo completa y ta comproba cu ainda tin espacio den nos infrastructura y den capacidad ecologico di nos isla.

  1. Un plan nacional di ordenansa teritorial

Desaroya y implementa un plan di desaroyo teritorial cu forsa di ley, cu ta defini zona pa naturalesa, vivienda, agricultura, turismo y industria.

Politica di tereno (DIP) mester bira mas transparente y orienta na e interes general.

  1. Vivienda accesibel como prioridad nacional

Tereno di gobierno mester wordo destina pa construccion di casnan social y pa clase medio. Limita speculacion cu tereno pa no-residente. Fomenta modelonan di vivienda cooperative y duna mas espacio na desaroyadornan local.

  1. Diversificacion economico

Inverti den sectornan manera energia duradero (solo y biento); agricultura y siguridad alimentario; tecnologia di informacion (ICT) y servicio digital; conocemento y enseñansa (Aruba como un centro di conocemento den Caribe); renobacion y sostenibilidad di infrastructura; modernisa e planta di purificacion di awa sushi (RWZI); introduci solucion moderno di mobilidad, manera caminda pa bicicleta, transporte publico eficiente y fortalece maneho di sushi, reciclahe y un economia circular.

  1. Proteccion di naturalesa y patrimonio

- Establece zona cu proteccion legal pa e areanan vulnerabel;

- Haci cumpli cu ley (handhaving) contra construccion ilegal y contaminacion;

- Inverti den maneho di naturalesa, educacion y ecoturismo.

  1. Participacion inclusive di pueblo

Involucra e ciudadanonan, e hobennan, bario y e organisacionnan social activamente den proceso di tuma decision. Transparencia, participacion y rendicion di cuenta ta e yabi pa logra un amplio sosten di comunidad.

OPPA ta kere cu un futuro diferente ta posibel.

Desaroyo duradero no kier men "menos crecemento", sino un crecemento miho, ordena, mas husto y orienta riba futuro. Aruba por bira un ehemplo pa e resto di Caribe, pero solamente si nos actua awo,cu vision, balor y sentido di responsabilidad.

A bira tempo pa un politica cu ta mira mas leu cu e siguiente eleccion. A bira tempo pa Aruba scoge pa un balansa entre hende, naturalesa y economia. Nos kier un Aruba duradero. Dialogo social no mester bira un ehercicio di palabra y frasenan bunita. Si despues di e dialogo nada no cambia, e pueblo lo perde confianza completamente.

  • E pueblo ta wak.
  • E pensionado ta
  • E trahado ta sinti presion cada
  • Awo ta e momenta pa liderazgo No pa proteha interes particular, pero pa proteha Aruba.

OPPA ta cera cu un mensahe simpel: Nos no kier mas promesa. Nos kier decision. Decision cu ta pone hende prome. Decision cu ta duna nos isla un futuro digno.