‘Historia di Aruba mester sali for di archivo y drenta klas’

‘Historia di Aruba mester sali for di archivo y drenta klas’

Parlamentario Otami Thomasia:

ORANJESTAD (AAN): Durante conferencia di prensa semanal di Fraccion AVP, Parlamentario Otami Thomasia a haci un yamada pa Aruba establece un marco nacional di curriculum cu ta garantisa cu cada alumno, na cada scol, haya un base comun di conocemento tocante historia, cultura, identidad, ciudadania y sostenibilidad di nos pais.

   Segun Thomasia, mientras Aruba ta papia di reforma di enseñansa, idioma, tecnologia y preparacion pa mercado laboral, tin un pregunta fundamental cu merece contesta: kico un mucha Arubiano mester sa di Aruba prome cu e gradua?

   “Nos muchanan ta prepara pa drenta mundo, pero prome nos mester sigura cu nan conoce e pais cu nan ta yama cas,” Thomasia a expresa.

   Aruba ta un sociedad multicultural y esaki ta representa un di su mayor fortalezanan. Sinembargo, pa cultiva un sentido fuerte di identidad y pertenencia, alumnonan mester conoce e historia y procesonan cu a forma nos isla.

   Esaki ta inclui conocemento tocante nos pueblo indigena, sclavitud y emancipacion, migracion, desaroyo democratico, prome eleccionnan, derecho di voto di hende muhe, Status Aparte, Lago y refineria, crecemento di San Nicolas y e manera cu turismo a bira un pilar fundamental di nos economia.

  Dia 23 di augustus 2026, e exposicion “NOS: Where Past and Present Meet – Heroenan di Libertad”, presenta na Archivo Nacional Aruba, a bolbe mustra e rikeza di historia conserva den nos archivonan y memoria colectivo. Segun Thomasia, e exposicion no a crea e idea aki, pero a recorda comunidad cu hopi di e historia ainda no ta suficientemente presente den nos klasnan.

   “Cada aña cu nos pospone esaki ta un oportunidad perdi pa un otro generacion. Nos no por permiti cu conocemento di nos propio pais keda limita na archivo, museo of memoria di algun persona. E mester yega sistematicamente cerca nos muchanan,” e parlamentario a enfatisa.

   Thomasia a señala cu e marco legal di Aruba ya ta ofrece un base pa avansa den e direccion aki. Articulo I.20 di Staatsregeling van Aruba ta reconoce enseñansa como un responsabilidad continuo di Gobierno. Articulo 7 di Landsverordening basisonderwijs ta inclui, entre otro, historia, geografia, naturalesa, musica, formacion social y Papiamento, mientras articulonan 12 y 13 ta trata e leerplan y contenido educativo.

   P’esey, segun Thomasia, e pregunta no ta si historia y cultura di Aruba tin un lugar den enseñansa. “E pregunta cu nos mester haci ta: ki Aruba nos ta siña nos muchanan?”

E parlamentario ta propone pa traha riba un marco nacional di curriculum pa historia, cultura, identidad, ciudadania y sostenibilidad. E marco aki lo establece un base comun di conocemento cu cada alumno, den cada scol, mester ricibi.

   E intencion no ta pa limita creatividad of libertad profesional di maestro. Al contrario, ta pa brinda un guia comun y garantisa cu conocemento di Aruba no ta depende exclusivamente di e scol cu un mucha ta bishita of e maestro cu e ta haya dilanti di klas.

   Thomasia ta visualisa un forma dinamico y creativo pa ofrece e contenido. Entre e posibilidadnan tin competencia entre scol, storytelling, debate, proyecto di bario, entrevista cu grandinan, bishita na Archivo Nacional y museonan, musica, teatro y contenido digital.

   Ora diferente scol ta traha riba e mesun temanan nacional, e combersacion no ta keda limita na klas. E por drenta cas, bario y comunidad, creando un intercambio entre generacionnan y un apreciacion mas profundo pa Aruba.

E propuesta ta conecta tambe cu Plan Educacion Nacional 2030 y cu e metanan internacional di desaroyo sostenibel. SDG 4.7 ta promove educacion pa ciudadania, sostenibilidad y apreciacion di diversidad cultural, mientras SDG 11.4 ta enfoca riba proteccion di patrimonio cultural y natural.

“Nos no ta busca pa biba den pasado. Nos ta busca pa comprende pasado, pa forma presente y prepara futuro,” Thomasia a declara.

E parlamentario a agrega cu no mester mira conocemento di Aruba como un topico adicional of secundario den enseñansa. E ta un instrumento pa fortalece identidad, participacion democratico, responsabilidad social y proteccion di nos patrimonio cultural y natural.

Ora hobennan Arubiano sali pa studia, traha of representa nos pais den exterior, nan mester por conta mundo unda nan ta bin for di dje. Nan mester conoce mas cu nos playanan; nan mester conoce e lucha, sacrificio, cultura, diversidad y historia cu a forma Aruba.

Thomasia ta haci un apelacion na Gobierno, sector educativo, maestronan, historiadornan, institucionnan cultural y comunidad pa traha hunto riba e marco nacional aki. E proceso mester inclui conocemento profesional, experiencia di educadornan y participacion di esnan cu ta conserva y conta historia di nos pueblo.

“Prome cu nos muchanan sali pa mundo, nan mester conoce cas. Nos no por pidi un generacion proteha un Aruba cu nos nunca a siña nan comprende. Awor ta tempo pa Aruba siña Aruba,” Parlamentario Otami Thomasia a conclui.